آفات و بيماريهاي گياهي


 با توجه به تكنولوژي‌ جديد و گسترش سريع آن و صنعتي شدن شهرها، تغييرات مهم و اساسي در محيط زيست در جهت آلودگي‌هاي ناشي از مراكز صنعتي و بقاياي مضر آنها و باعث آلودگي شديد و محيط زيست شده و اثرات ناگواري براي زندگي بشر و ساير حيوانات پديد آورده است ، با بي‌توجهي به مسائل فني و استانداردهاي بين المللي در ايجاد واحداث فضاهاي سبز شهري ، آيندگان ، وارث ناهنجاري‌هاي زيادي خواهند بودكه در برخي موارد رفع اين تنگناها و مشكلات غير ممكن خواهد بود.
از جمله مسائلي كه در مجموعه فضاي سبز شهري نبايد مورد بي توجهي قرار گيرد، مسأله پيشگيري و مبارزه با آفات و بيماريهاي درختان فضاي سبز بوده كه دراين راستا، طي بررسي‌هاي بعمل آمده در ارتباط با شناسائي و مشخص نمودن آفات و بيماريهاي كليدي فضاي سبز به تفكيك آفات ذيل معرفي مي‌گردند:

 

 سوسك شاخك بلند درختان غير مثمر: Aeolesthes sarta

I � ميزبان : درختاني چون صنوبر ، بيد، چنار ، نارون و �
II- مشخصات ظاهري: حشره كامل سوسكي به رنگ قهوه‌اي تيره مايل به سياه بوده ، با شاخك‌هاي بلندتر از طول بدن (در افراد نر) يا هم اندازه طول بدن (در افراد ماده). حشره فوق نسبتاً درشت مي‌باشد و براحتي قابل تشخيص مي‌باشد.

III- بيولوژي : لارو اين حشرات بلافاصله پس از خروج از تخم ، پوست تنه درخت را سوراخ و وارد چوب مي‌گردد و حدوداً دو سال در داخل تنه مشغول تغذيه و حفر دالان مي‌باشد.
IV- مبارزه: با توجه به اينكه حشرات فوق به درختان ضعيف حمله مي‌كنند لذا در حال حاضر تقويت عمومي درختان (هرس مناسب ، آبياري منظم، كوددهي و �) بهترين روش مبارزه محسوب مي‌گردد و ساير روش ها در عمل كارايي چنداني ندارد.

بزرگنمائي

بزرگنمائي

 

 سوسك برگخوار نارون : Galerucella Luteola

I-ميزبان : به درختان نارون، داغداغان و آزاد حمله مي‌كند.
II- مشخصات ظاهري : حشره كامل ، سوسكي كوچك با قابالهاي زرد رنگ بوده كه بر روي آنها نوارهاي طولي تيره رنگي ديده مي‌شود كه در اوايل بهار در اكثر درختان نارون به چشم مي‌خورند.

III- بيولوژي : حشرات كامل و لاروهاي اين حشرات از برگ درختان نارون تغذيه و در نتيجه اين تغذيه برگها قلوه كن و يا توري مي‌شوند، در نتيجه با كاهش سطح برگ، بمرور برگ درختان خزان نموده و درختان مذكور ضعيف شده و در صورت استقرار در سالهاي متمادي، درخت آلوده از پاي در مي‌آيد
IV- مبارزه : در زمان ظهور حشرات و يا در زمان اوج پرواز با استفاده از سموم تماسي مي توان ، از جمعيت آفت كاست. همچنين در مراحل بعدي با سمومي چون ديمليلين ( لاروكش ) با لاروهاي اين حشره مقالبه مي گردد و بالاخرخ مبارزه نهائي ، زمان عزيمت لاروها از تنه درخت به سمت پايين بوده ، در اين زمان 5/0 متر از دور تا دور تنه درختان را با سموم سيفي چون سوين ، سمپاشي نموده و به اين طريق ،چنانچه روشهاي قبلي تاثيري روي جمعيت افت نگذاشته باشد مي توان روش اخير را استفاده نمود ( نكته مهم در استفاده از سموم در اين افت زمان مناسب استفاده مي باشد)

شفيره سوسك برگخوار نارون

 

لارو سن سوم سوسك برگخوار نارون و خسارت آن از نماي نزديك

تودهتخم سوسك برگخوار

 

دسته تخم سوسك برگخوار در سطح زيرين برگ نارون

 

 

لارو كرم سفيد

 كرم سفيد ريشه : Polyphylla olivieri

I-  ميزبان : آفت فوق پلي فاژ بوده  بوده و به اكثر گونه‌هاي گياهي صدمه مي‌زند.
II- مشخصات ظاهري: حشره كامل ، سوسكي درشت و به رنگ نخودي مايل به خاكستري رنگ بوده كه در اواسط بهار در هنگام غروب خورشيد در اكثر مناطق به چشم مي‌خورد ، لاروهاي ثوي و خميده اين سوسك، شيري رنگ و در اغلب خاكها بچشم مي‌خورد.
III- بيو لوژي : لارو اين حشره پس از خروج از تخم ، وارد خاك شده و با تغذيه از ريشه گياهان ، باعث پژمردگي و توقف رشد ، زردي و خشكي درختان و بوته هاي زينتي و ... مي شود .لارو اين آفت خشارتزا بوده و به راحتي با زبرو روكردن خاك قابل رويت مي باشد.

لاروها فوق پس از سه سال تغذيه ، تبديل به حشره كامل 9 شده و از خاك خارج مي گردند.

IV- مبارزه : - محلولپاشي و شخم خاك پاي گياه با سمومي چون سوين و ليندين و يا ديازينون و �.
- كلش و زير و رو نمودن خاك و در معرض هوا و نور خورشيد قرار دادن لارو نيز در كاهش جمعيت آن مؤثر است.

كرم سفيد در ريشه ترون(بزرگنمائي)

 

بزرگنمائي

 شته‌ها : Aphis

I- ميزبان: افت فوق پلي فاژ بوده و به اكثر گونه‌هاي گياهي خسارت وارد مي كند.
II- مشخصات ظاهري: حشراتي كوچك كه اندازه آنها بين 3-1 ميليمتر متغير است و غالباً بصورت دسته جمعي زندگي مي كنند اين حشره در طبيعت در رنگهاي متفاوتي ديده مي شود

III- بيولوژي : اين حشرات با استفاده از خرطوم خود از شيره گياهي ‌مكيده و با اين عمل، موجب ضعف، زردي، بد شكلي ، دفرمه شدن و ريزش گل و ميوه و توليد عسلك (مواد چسبناك مثل عسل روي گياه) مي‌گردند.

 عسلك خود موجبات جلب گرد و غبار و دوده و در نتيجه كاهش فتوسنتز و مسدود شدن روزنه‌هاي تنفسي گياه مي‌گردد و خود بعنوان عامل ثانوي باعث تشديد خسارت مي گردد.

IV- مبارزه:

- شستشوي گياه با فشار آب ، هرس قسمتهاي آلوده و تقويت گياه
- استفاده از ارقام مقاوم وهمچنين سود جستن از حشرات بيولوژيك ودشمنان طبيعي (كفشدوزك ، بالتوري و000)
- استفاده از سموم تماسي ويا نفوذي

 

 مگس سفيد گلخانه: Trialeurodes Vaporariorum

I-ميزبان : اين حشره گونه‌اي پلي فاژ بوده ومخصوص گلخانه‌ها ونواحي نيمه گرمسير مي‌باشد.
II- مشخصات ظاهري :
حشره كامل نر و ماده هر دو بالدار كوچك و فعال مي باشند، به رنگ سفيد بوده و به هيچ وجه با مگس هاي حقيقي و گونه هاي رديف دو بالان ارتباطي ندارد.

III- بيولوژي : حشرات فوق مكنده بوده و با تغذيه از شيره گياهي باعث ايجاد نقاطي بي‌رنگ روي برگ وهمچنين ضعف وزردي گياه مي‌شوند. واين آفت نيز مانند ساير آفات مكنده باعث ترشح عسلك مي‌شود. و آلودگي با سياهي برگ و سرشاخه همراه مي باشد
IV- مبارزه : با استفاده از سموم فسفره تماسي ويا نفوذي مي‌توان جمعيت آن را كاهش داد، همچنين با استفاده از تله‌هاي زرد چسبنده، سبب جلب حشرات به سمت كارت‌هاي فوق شده و سبب كاهش جمعيت آن مي گردد.

 

 كنـه‌ها :

I � ميزبان : اين آفت گونه اي پلي فاژ مي‌باشد و در بهار مصادف با شروع گرما ، فعاليت خود را آغاز مي‌كند.
II- مشخصات ظاهري : ازخانواده عنكبوتيان وبسيار ريز بوده، بطوريكه بزحمت با چشم غير مسلح ديده مي‌شود به رنگهاي متفاوتي در طبيعت به چشم مي‌خورند.

III- بيولوژي : اين گونه نيز جزء آفات مكنده مي‌باشد وبا تغذيه از شيره گياهي موجب ضعف گياه و ريزش برگها مي‌گردد. همچنين در گونه‌اي از اين آفت با توليد تارهاي در سطح برگ موجب جلب گرد وغبار ودوده بروي برگ شده و باعث مسدود شدن راههاي تنفسي و فتوسنتز گياه مي‌گردد كنه‌ها به محض گرم شدن هوا فعاليت خود را آغاز نموده و بسرعت تكثير مي‌يابند.
IV- مبارزه :
- شستشوي درختان وگياهان با استفاده از تركيبات صابوني باعث كاهش جمعيت اين آفت مي‌گردد.
- همچنين با استفاده از كنه‌كش و يا تركيبات روغني موجود در بازار نيز در تراكمهاي بالاي اين آفت و خسارت شديد توصيه مي گردد .

 

 آبدزدك: Gryllotalpa  

حشره اي پلي فاژ بوده وبه ريشه اغلب گياهان زينتي در باغ وباغچه حمله كرده و درحين حفر دالانهايي داخل خاك ، باعث بالاترشدن سطح خاك دالان ها به نسبت سطوح اطراف ميشوند ، كه از اين لحاظ جلب توجه ميكند.

بيولوژي وخسارت :
حشره كامل بطول 50-60 سانتيمتر وبرنگ عمومي قهوه اي تيره با پاهاي جلويي قوي وبزرگ مي باشد.
حشره ماده تخمهاي خود را زير خاك و درداخل لانه اي كه درست نموده است ، قرار ميدهد. حشره اي شب فعال بوده وبه سمت نور پرواز ميكنند. روزها، داخل زمين ودالانهاي تعبيه شده بسربرده وبااريك شدن هوا ، از خاك خارج وبه اطراف محل خروج خود حركت مينمايند.
مبارزه :
با قرار دادن قوطي هاي حلبي خالي ،درقسمتهاي مختلف باغ ويا باغچه و خارج نمودن كمي ازلبه قوطي از خاك و سپس ريختن مقداري گازوئيل و يا نفت در ته قوطي براحتي ميتوان اين حشرات را بدام انداخته و سبب كاهش خسارت آنها شد . درسطوح وسيع نيزميتوان با غرقاب زمين هاي زراعي ،كلش خاك (كه سبب تخريب لانه هاي حشره ميگردد) وبا استفاده از طعمه هاي مسموم باعث كاهش تراكم آفت شد .